Linnaeusstraat 37 *

Linnaeusstraat 37 *, Anoniem (Gerrit Jan Vos Azn), 1 april 1892

Eben-Haëzer
1 april 1892

Datum van steenlegging

1 april 1892

Steenlegger(s)

Anoniem (Gerrit Jan Vos Azn)

Achtergrond steenlegger(s)

Op de steen staat geen naam, maar bronnen vertellen dat de eerste steen is gelegd door predikant Gerrit Jan Vos Adriaansz (Harderwijk 12 juli 1836-Amsterdam 12 april 1912).
Gerrit Jan Vos was de zoon van Adriaan Vos, eerste onderwijzer aan de armenschool te Harderwijk. Vader Vos wilde dat zijn zoon opgeleid zou worden tot onderwijzer. Maar Gerrit Jan was in die jaren niet erg studieus en koos voor het bakkersberoep. Hij werd bakkersleerling in de brood- en banketbakkerij van een oom, in de Hondegartstraat, Harderwijk. Tegelijkertijd volgde hij catechesatielessen bij een predikant die met zijn oom bevriend was. Zo raakte Gerrit Jan betrokken bij de kring van gegoede Harderwijkers die zich bezig hielden met zaken van kerk en gemeente. Gerrit Jan ontdekte een religieuze roeping bij zichzelf en na enige tegenstand van zijn vader (die vreesde voor een situatie van twaalf ambachten, dertien ongelukken... ) begon hij aan de opleiding tot predikant aan de Utrechtse Hogeschool. Hij studeerde hard, maar stortte zich ook in het studenten-verenigingsleven. Na zijn afstuderen kwam hij te werken in onder meer Friesland, waar hij op 20 april 1862 trouwde met Anna Petronella Joling. In 1870 promoveerde Gerrit Jan (summa cum laude) aan de Hogeschool van Utrecht. Uit zijn proefschrift en ook uit zijn optreden bleek dat hij een zelfstandige positie innam in de hervormde gemeente waar in die periode een strijd gaande was tussen de orthodoxen van Dr. A. Kuyper, en de meer progressieven. Vos bleef echter de vaderlandse kerk steunen, zoals die zich had ontwikkeld; hij wilde geen revolutie maar verbroedering. Wie over deze thematiek meer wil weten, zie H.C. Diferee, 'Levensbericht van Dr. Gerrit Jan Vos Adriaansz' (1917).


Pand

De Nederlands Hervormde kerk Amsterdam, beter bekend als Muiderkerk, is in 1892 gebouwd en werd op tweede kerstdag van dat jaar ingewijd. Hiertoe was op initiatief van predikant Vos was in 1885 een bouwcommissie ingesteld. Daartoe was een terrein aan de Linnaeusstraat aangekocht. De Muiderkerk was de twaalfde hervormde kerk in Amsterdam.
Op 31 oktober 1989 werd de kerk grotendeels verwoest door een brand. De toren bleef behouden. Het ertegenover gelegen Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) zorgde voor een nieuwe aanbouw, een complex met daarin een kerkzaal waar nu de protestante Muiderkerkgemeente samenkomt. Ook het KIT maakt gebruik van ruimten in het complex.
De toren is geïntegreerd in de nieuwbouw en is een gemeentelijk monument. De architect van het kerkgebouw was G.W. Vixseboxse. Het huisnummer 37 was voorheen 92.

Vos heeft zich met grote ijver ingezet voor de bouw van nieuwe bedehuizen in Amsterdam. In korte tijd werden drie hervormde kerken gesticht: de Koepelkerk (Stadhouderskade; gebouwd 1879, ingewijd 1884, gesloopt 1972), Muiderkerk (gebouwd en ingewijd 1892) en Oranjekerk (Tweede van der Helststraat; gebouwd 1902, ingewijd 1903, inmiddels gewijzigde functie).


Steen

Eben-Haëzer betekent ‘Steen der Hulp’. Het begrip is afgeleid van I Samuël 7, vers 12: “En Samuel nam een steen en stelde dien op tussen Mizpa en Sen; hij gaf hem de naam Eben-Haëzer, en zeide: Tot hiertoe heeft ons de Here geholpen. Zo werden de Filistijnen vernederd en drongen het gebied van Israël niet meer binnen.”

 

Bronnen

www.dbnl.org. Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde 1917. Artikel Hendrik C. Diferee, ‘Levensbericht van Dr Gerrit Jan Vos Adriaansz’.

Frans Bosman, ‘Ontheemde gemeente’. In: het Parool, zaterdag 18 november 1989. Over de brand in de Muiderkerk.

www.reliwiki.nl