Nieuwe Uilenburgerstraat 173-175 (1887) *

Nieuwe Uilenburgerstraat 173-175 (1887) *, Julius Hartog Boas , 22 april 1887

De eerste steen gelegd
door
Den Jongeheer
Julius Hartog Boas
oud 1½ jaar
22 april 1887

Datum van steenlegging

22 april 1887

Steenlegger(s)

Julius Hartog Boas

Achtergrond steenlegger(s)

Julius Hartog Boas (Amsterdam 1885-Sobibor 1943) was de zoon van juwelier en diamantair Hartog Julius Boas (1854-1894) en Fanny Rubens (1860-1922). Vader Hartog stichtte samen met zijn broers Israël en Marcus in 1870 een stoomslijperij aan de Nieuwe Keizersgracht 16.


Pand

In 1878 besloten de gebroeders Boas een grotere fabriek te laten bouwen. Aan de Uilenburgerstraat (later Nieuwe Uilenburgerstraat) werden panden opgekocht en in 1878 begon de bouw van de stoomslijperij. In 1879 ging de fabriek in bedrijf.
In 1887 werd de fabriek uitgebreid, met onder meer 130 slijpmolens. Mogelijk is hierbij op het terrein ook een chewresjoeltje (verenigingsjoel of -synagoge) voor de diamantbewerkers gebouwd (beschrijvingen uit 1879 van de gebouwen op het terrein van de nieuwe fabriek maken nog geen melding van een gebedshuisje).
Het diamantbedrijf is zeer conjunctuurgevoelig. Na de welvarende Kaapse tijd zakte de vraag naar geslepen diamanten in. Er volgden ontslagen, vooral in de crisis van de jaren dertig. Veel geschoolde diamantbewerkers vertrokken naar Antwerpen of zochten ander emplooi. Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog had desastreuze gevolgen voor de familie Boas en voor het bedrijf. De slijperij hield in 1944 op te functioneren. Na de oorlog kreeg het fabriekscomplex diverse bestemmingen. In 1990 betrok de firma Gassan Diamonds het pand. Bij de verbouwing wilde men de gebouwen op het voorterrein (ketelhuis, portierswoning, schoorsteenpijp) laten slopen. Dankzij protesten uit de maatschappij bleven zij behouden. Het gebouwtje van het chewresjoel is hierbij wel verdwenen.

Steen

Zie ook: Nieuwe Uilenburgerstraat 173-175, H.J. Boas, 2 augustus 1878, en Nieuwe Achtergracht 17, Benno en Guy Leeser, 17 maart 1963.

Bronnen

J. Stoutenbeek en P. Vigeveno, Joods Amsterdam. 16, Diamantslijperij Boas, thans Gassan (Zutphen 2008), pags 63-66.
Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaart Julius Hartog Boas.