Weesperplein 4a *

Weesperplein 4a *, Antonie Roëll, 12 december 1910

De eerste steen van dit gebouw
Is gelegd den 12den december 1910
door
Jhr.Mr.dr. A. Roëll
Burgemeester van Amsterdam

A. de Paauw
voorzitter
[logo vBdD]
(links)
J.A. de Hoop vice voorz.
Is.E. Loonstra secr.
M. Bialosterski 2e secr.

De architect
G. van Arkel

(rechts)
H. Aronowitz penningm.
J. Texeira de Matos
M. Dwinger

De aannemer
M. Bakkeren


Datum van steenlegging

12 december 1910

Steenlegger(s)

Antonie Roëll

Achtergrond steenlegger(s)

Mr. Dr. Antonie baron Roëll (1864-1940) was in de periode 1910-1915 burgemeester van Amsterdam. Na de dood van zijn oudere broer in 1937 erfde hij de eerstgeboorte-titel 'baron'. Uit hoofde van zijn functie legde Mr. Roëll de eerste steen van de Diamantbeurs.


Pand

De Diamantbeurs op de hoek Weesperplein 4a/Nieuwe Achtergracht is in 1910 gebouwd naar het ontwerp van architect Gerrit van Arkel (1858-1918), in een gemengde stijl van Jugenstil en Amsterdamse School. De gevel is gedecoreerd met elementen uit de diamantindustrie. In 1889 besloot de Commissie van Diamanthandelaren tot de bouw van één centraal punt om zaken te doen. De bouw werd tot stand gebracht door de Vereniging 'Beurs voor de Diamanthandel'. In het gebouw werden ook diamanten geslepen en bewerkt. Naast de hoofdingang zat een klein bankkantoor (Incasso) voor de financiële zaken.
Amsterdam was een belangrijk centrum geworden voor de diamantbewerkingsindustrie en de diamanthandel. Aan de overkant van het Weesperplein kwam de Kleine Beurs te liggen: het verenigingsgebouw van zustervereniging de Diamantclub Concordia. Concordia, een ontwerp van Harry Elte, werd eveneens in 1911 geopend, doch reeds in 1934 gesloopt. Met deze twee gebouwen, gelegen tegenover station Weesperpoort, werd het plein het centrum van de Amsterdams-joodse diamanthandel.
Onlangs is de Diamantbeurs grondig gerenoveerd en in zijn oude staat hersteld. Op het dak is een koepelvormige opbouw geplaatst van glas en staal. Het huisvest nu Capital C, een nieuwe 'creatieve hotspot' in Amsterdam.



Steen

Het logo ‘vBdD’ verwijst naar de Vereeniging Beurs voor den Diamanthandel, van welk bestuur Aron de Paauw (Amsterdam 1870-Amsterdam 1941) voorzitter was. Voor informatie over Aron de Paauw, zie www.joodsmonument.nl.

Een oorkonde in duplo

Het Beursgebouw, dat kwam te liggen op de hoek Weesperplein en Nieuwe Achtergracht, werd gesticht ten behoeve van de leden van de Vereeniging Beurs voor den Diamanthandel. Van de stichting van het Beursgebouw middels het leggen van de eerste steen heeft de Vereeniging een oorkonde  doen opmaken. Het eerste exemplaar bevindt zich nu in het Archief van de Vereeniging in het Stadsarchief (archiefnr 1074), het tweede exemplaar is tegelijk met de steenlegging op 12 december 1910 ingemetseld in de fundering van het gebouw, ‘ten behoeve van het nageslacht’. De tekst van de oorkonde meldt dat de plechtigheid plaatsvond ‘Op heden den twaalfden December 1900 tien des voormiddags te half twaalf uur’. De Oorkonde besluit met een lange rij namen van leden van het Bestuur, de Commissie van Geschillen, de Ballotage Commissie, een rechtsgeleerd adviseur en een administrateur, en uiteraard de Bouw Commissie. Ook de architect, aannemer en hoofdopzichter werden genoemd. Op de bovenrand van het document staat de ontwerptekening van het Beursgebouw met links het Amsterdamse stadswapen en rechts het wapen van de familie Roëll.

 

Bronnen